Kraków Miasto Literatury UNESCO 2025: setki wydarzeń, dwa nabory do Nagrody KMLU i wsparcie dla twórców

Rok 2025 był dla Krakowa Miasta Literatury UNESCO niezwykle intensywny pod względem wydarzeń, inicjatyw i wsparcia dla środowisk literackich. Dzięki działalności Krakowskiego Biura Festiwalowego oraz zaangażowaniu władz miasta, Kraków umocnił swoją pozycję jako jedno z najważniejszych centrów literackich Europy. Rok ten przyniósł zarówno wyjątkowe festiwale, jak i innowacyjne projekty, a także nowości dostępne dla czytelników i twórców.

Kraków Miasto Literatury UNESCO 2025: rekordowa liczba wydarzeń

W minionym roku pod szyldem projektu Kraków Miasto Literatury UNESCO odbyły się setki spotkań literackich na różnych poziomach. Na mapie wydarzeń znalazły się zarówno rozpoznawalne na całym świecie festiwale, jak Festiwal Conrada i Festiwal Miłosza, jak i bardziej lokalne działania. W 2025 roku Festiwal Conrada odbył się już po raz siedemnasty, a hasło przewodnie brzmiało Nadzieja radykalna. Program festiwalowy obejmował burzliwe dyskusje literackie, warsztaty, literackie spacery oraz Kongres Książki. Szczególne miejsce zajmowała również ekspozycja upamiętniająca 100-lecie Polskiego PEN Clubu.

Uzupełnieniem dużych wydarzeń były mikroprojekty, które miały na celu wsparcie lokalnych autorów, debiutantów oraz tłumaczy. Noc Poezji w Pałacu Potockich, kursy pisania czy liczne spotkania autorskie dla dzieci i młodzieży wpisywały się w strategię różnorodności i otwartości programu Kraków Miasto Literatury UNESCO 2025.

Nowość: dwa nabory do Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO

Jednym z najważniejszych elementów tegorocznej edycji była Nagroda Krakowa Miasta Literatury UNESCO. W 2025 roku po raz pierwszy zrealizowano dwa nabory konkursowe. Pierwsza runda zamknęła się tak jak dotychczas, natomiast drugi nabór trwał do 10 września, obejmując projekty z planowaną realizacją do końca 2026 roku. Wyniki drugiego naboru ogłoszono do 8 października, co wprowadziło nową jakość i szansę dla większej liczby twórców.

Od 2013 nagroda wsparła blisko 230 projektów literackich, a łączna pula środków w 2025 roku wyniosła aż 200 tysięcy złotych, co umożliwiło nagrodzenie bardzo zróżnicowanych form – od przekładów i reportaży, przez biografie, aż po powieści graficzne, bajki czy poezję. Wśród wyróżnionych twórców znaleźli się m.in. cenieni komiksiarze, tacy jak Berenika Kołomycka, Łukasz Godlewski oraz Paweł Chmielewski. Dodatkowo, zdobywcy mogli liczyć na profesjonalną promocję swoich książek w lokalnych księgarniach i Pałacu Potockich.

Kraków Miasto Literatury UNESCO 2025: wsparcie i nowe inicjatywy

Znaczącym krokiem w rozwoju środowiska pisarskiego stała się praca nad Domem Literatury i Języka, planowanym w ramach Kwartalu Kultury. Projekt powstaje we współpracy z licznymi środowiskami oraz przy wsparciu wniosku do programu FEnIKS, który w przyszłości ma wesprzeć dalsze działania w tej dziedzinie.

Nie zabrakło też wsparcia finansowego dla branży – 16 niezależnych księgarni oraz 3 antykwariaty otrzymały łącznie 300 tysięcy złotych na projekty kulturalne. Dzięki temu czytelnicy mogli brać udział w nietuzinkowych warsztatach, klubach książki oraz wydarzeniach kierowanych do dzieci i młodzieży. Program Kraków Miasto Literatury UNESCO 2025 obejmował szkolenia dla wydawców oraz kursy pozwalające debiutantom rozwijać umiejętności pisarskie czy redaktorskie.

Dwa nabory – rewolucja i otwarcie na czytelników

Wprowadzenie drugiego naboru do Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO to przełomowe rozwiązanie, które zmieniło realia funkcjonowania młodych twórców. Po raz pierwszy osoby z różnych środowisk mogły zgłaszać własne projekty książkowe – od debiutujących autorów, przez twórców komiksów, po tłumaczy – bez konieczności ponoszenia kosztów aplikacyjnych. Cała procedura odbywała się poprzez oficjalną stronę Krakowskiego Biura Festiwalowego, co znacznie usprawniło proces i jeszcze bardziej go otworzyło na szerokie grono uczestników.

Dla wielu czytelników to duża korzyść, ponieważ sukces projektu daje nie tylko dofinansowanie, ale również szansę na profesjonalny debiut i promocję publikacji wśród mieszkańców i turystów odwiedzających Kraków. Otwarty charakter Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO działa również motywująco dla środowisk literackich i wpływa na podniesienie jakości publikacji na rynku.

Kraków Miasto Literatury UNESCO 2025: różnorodność i wsparcie dla całego środowiska

Program Kraków Miasto Literatury UNESCO 2025 objął szerokie spektrum działań. Festiwale, spotkania autorskie, szkolenia branżowe i lokalne wydarzenia umocniły pozycję miasta jako centrum literackiego życia w Polsce. Wspólna praca różnych środowisk przyczyniła się do dynamicznego rozwoju nie tylko literatury, ale również dziedzin z nią powiązanych. Niezależne księgarnie, antkwariaty oraz Dom Literatury stworzyły atrakcyjne miejsce dla wszystkich zainteresowanych książką i słowem pisanym.

Wszystkie te przedsięwzięcia osiągnęły szeroki zasięg oddziaływania, umożliwiając mieszkańcom i gościom aktywny udział w kreowaniu literackiego pejzażu Krakowa. Atrakcyjne wydarzenia i działania promocyjne podniosły prestiż tytułu „Kraków Miasto Literatury UNESCO”, pokazując, że miasto to wciąż potrafi inspirować i wyznaczać nowe trendy na arenie krajowej i międzynarodowej.

Kraków Miasto Literatury UNESCO 2025: podsumowanie inspirującego roku

Miniony rok był okresem inspirujących zmian i intensywnej współpracy wielu środowisk twórczych. Dwa nabory do Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO oraz finansowe wsparcie dla wydawców i księgarń poszerzyły możliwości kreatywne, a realizowane festiwale i inicjatywy edukacyjne zintegrowały mieszkańców oraz przyciągnęły nowe grono miłośników literatury. Dzięki tym działaniom Kraków jeszcze mocniej zaznaczył swoją obecność na kulturalnej mapie Europy, potwierdzając status miasta otwartego na literackie pomysły i talenty.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Na czym polega Nagroda Krakowa Miasta Literatury UNESCO?

Jest to konkurs, który wspiera twórców literatury, umożliwiając im uzyskanie dofinansowania oraz profesjonalnej promocji publikacji książkowych. Laureaci otrzymują nagrody finansowe oraz wsparcie w zakresie promocji w krakowskich księgarniach i instytucjach kulturalnych.

Jak zgłosić swój projekt literacki do Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO?

Projekty można zgłaszać online, korzystając ze specjalnego formularza dostępnego na stronie Krakowskiego Biura Festiwalowego. Zgłoszenia przyjmowane są zarówno podczas pierwszego, jak i dodatkowego, drugiego naboru w danym roku.

Kto może wziąć udział w programie Kraków Miasto Literatury UNESCO?

W programie mogą wziąć udział nie tylko pisarze i translatorzy, ale także autorzy komiksów, debiutanci, wydawcy, księgarze oraz organizatorzy wydarzeń literackich, którzy chcą realizować autorskie projekty w Krakowie.

Źródło: krakow.pl – Kraków Miasto Literatury UNESCO: podsumowanie 2025 roku